Aramak İstediğiniz Kelimeyi Yazn!

close
Y. Mimar ERCAN EVREN
DUAYEN
mail_outline : erevren1932@gmail.com
Dinle

Yayın Tarihi

11.02.2019

Okunma Sayısı

1838

Makaleyi Paylaş

Diğer Makaleler

YATAY - DÜŞEY YAPILAR

Son günlerde mimarlık literatürüne bir kavram daha kazandırmış bulunuyoruz “YATAY - DÜŞEY YAPILAR”.
Yüksek binalarla çirkinleşen ve yaşanmaz hale gelen şehirleri görünce şimdi de alçak yapıları bir deneyelim diyoruz. Buna sanıyorum “Deneme Yanılma metodu” diyorlar. Bunu bir laboratuvar ortamında yaparsanız olumlu sonuçlar alabilirsiniz. Ama şehircilikte denerseniz maliyeti çok yüksek olur ve kötü sonuçları yüz yıllarca çekmek zorunda kalırsınız. Bilgi, örnekleme, deneyim işte o zaman devreye girer.
Biliyoruz ki yıkanabilir su sıcaklığı 35 derece civarıdır. Bunu bildiğimiz halde daha iyi temizlesin diye 100 derecelik bir su ile yıkanmayı denerseniz haşlanırsınız. Yanılmış olmanız sizi haşlanmaktan kurtarmaz. Bunu ancak deliler veya çok cahiller yapar.
Şehircilikte de buna benzer kurallar vardır. İnsanca bir yaşam için yoğunluk ölçüsü 350- 500 kişi/ hektarıdır (~10 dönüm). Bunu basit bir örnekle anlatmaya çalışacağım.
3 dönüm (0,3 hek.) bir arsamız olduğunu kabul edelim. Bu arsaya 1- 4,6 KAKS ile dikey (28 katlı) ve yatay (5 katlı) bir bina yapalım. 5 katlının imkânsız olacağını göreceğiz.(500 kişilik)
2- Aynı arsaya 1,5 KAKS ile (12 katlı) dikey ve(5 katlı) yatay bina yapalım. Her ikisinin de olumlu ve insani oranlarda olduğunu göreceğiz. (162 kişilik)

 

YOĞUNLUĞU FAZLA ÖRNEK

 
Arsa hektar
Blok adedi
Bina kat alanı m²
Katta daire adedi
Kat adedi
Toplam daire adedi
Toplam insan sayısı
Toplam inşaat m²
Yoğunluk
Kişi/ha
İnşaat m²/arsa m²
KAKS
 
1
0,3
1
500
4
28
112
500
14 000 m²
1666
4,6
Yüksek kat (28)
2
0,3
2
2800
22
5
110
495
14 000 m²
1650
4,6
Alçak kat (5)
 

 

               Bu örnekte görüldüğü gibi; yoğunluk değişmediği müddetçe, katları azaltmak iyi bir sonuç vermemektedir.  Zeminde; bahçe otopark gibi, boş alanlar yok olmaktadır. Bence 28 katlı çözümden daha kötü bir durum ortaya çıkacaktır. Yani, asıl sorun yataylık veya düşeylik değil YOĞUNLUKTUR.

 

YOĞUNLUĞU NORMAL ÖRNEK

 
Arsa hektar
Blok adedi
Bina kat alanı m²
Katta daire adedi
Aile kişi
Kat adedi
Toplam daire adedi
Toplam insan sayısı
Toplam inşaat m²
Yoğunluk
Kişi/ha
İnşaat m²/arsa m²
KAKS
 
1
0,3
1
375
3
4,5
12
36
162
4 500 m²
~500
1,5
Yüksek kat (12)
2
0,3
4
900
7
4,5
5
35
~162
4500 m²
~500
1,5
Alçak kat   (5)
 

 

Uydu kentleri; etraflı olarak, başka bir yazımda anlatmaya çalışacağım.
Bu örnekte açıkça görüldüğü gibi 12 katta da 5 katta da oranlar daha insanidir. Boş alanlar yeterince vardır.
Sorun; KAKS’ 1,5 dan az olan bölgelerde bile KAKS’ı 1,5 a çıkarmak, müteahhit payının karşılanamıyor olmasında. Bunun çözümü; ikinci dünya harbinden sonra pek çok Avrupa ülkesinde olduğu gibi ana şehir çevresinde; merkezle kuvvetli bağı olan, “Uydu Kentler” oluşturmak ve bu açığı oradan kapatmak olabilir.
Bir kere daha yanılmamak için;  bu hayati konuyu, çok iyi düşünmemiz araştırmamız gerekiyor. Sivil toplum örgütleri de konuyla ilgilenmeli bilimsel çözümler üretmelidir.
Yoksa haşlana haşlana canımız çıkacak.

 

Ercan EVREN. Y. Mimar

MAKALE Yorumları